EU เอาจริง! คลอดร่างกฎหมายคุมกล่องสุ่ม-สกุลเงินในเกม ห้ามขายกาชาให้เด็ก ส่อกระทบเกมเมอร์ทั้งโลก

Online Station
6 วันที่แล้ว3

หลังมีร่างหลุดออกมาให้เห็นกันไปก่อนหน้านี้แค่วันเดียว ล่าสุดคณะกรรมาธิการยุโรป (European Commission) ก็ได้เปิดตัวร่างกฎหมาย Digital Fairness Act อย่างเป็นทางการแล้ว พร้อมเว็บไซต์อธิบายรายละเอียดแบบเข้าใจง่าย ถึงตัวกฎหมายจะครอบคลุมโลกดิจิทัลแทบทุกด้าน แต่มีการพูดถึงวิดีโอเกมแบบเจาะจงด้วย ซึ่งถ้ากฎหมายนี้มีผลจริงเมื่อไหร่ ก็อาจจะเปลี่ยนวิธีหาเงินของเกมหลายเกมทั่วโลกไปตลอดกาล ไม่ใช่แค่ในยุโรป

สำหรับร่างกฎหมายนี้คาดว่าจะมีผลบังคับใช้จริงราวปี 2028–2029 หลังจากที่ผ่านการอภิปรายและแก้ไขกันไปแล้ว ซึ่งถ้าบริษัทไหนฝ่าฝืนก็จะโดนโทษปรับหนักสูงสุดถึง 6% ของรายได้ทั่วโลกต่อปี หรือสูงสุด 2 ล้านยูโรในกรณีที่ไม่มีข้อมูลรายได้ต่อปี โดยประเด็นที่เกี่ยวกับเกมเมอร์โดยตรงที่สุดคือเรื่องกล่องสุ่ม (Loot Box) และสกุลเงินในเกม โดยเฉพาะกับผู้เล่นที่อายุต่ำกว่า 18 ปี ตามร่างกฎหมาย เกมจะต้องปิดระบบสกุลเงินที่ซื้อด้วยเงินจริงไว้เป็นค่าเริ่มต้นสำหรับผู้เล่นที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ แล้วผู้ปกครองต้องอนุมัติก่อนถึงจะเปิดใช้ได้ ส่วนกล่องสุ่มที่ต้องจ่ายเงินนั้น "ห้าม" ขายให้ผู้เล่นกลุ่มนี้เด็ดขาด

นอกจากนี้ข้อบังคับเหล่านี้ไม่ได้มีผลแค่กับเด็กเท่านั้น ร่างกฎหมายระบุว่าผู้เล่นทุกคนต้องสามารถปิดระบบกล่องสุ่มแบบเสียเงินได้ทั้งหมด และเกมต้องแสดงอัตราดรอปให้เห็นชัดเจนด้วย นอกจากนี้ไอเทมที่ซื้อด้วยสกุลเงินในเกมยังต้องบอกราคาเป็นสกุลเงินท้องถิ่นแบบตรง ๆ ไม่ให้ผู้เล่นงงอีกต่อไปว่าเพชร 980 เม็ดที่จ่ายไปคือเงินจริงเท่าไร

ไม่เพียงเท่านั้น บริการสมาชิกอย่าง Xbox Live, PlayStation Plus และ Nintendo Switch Online ก็โดนหางเลขไปด้วย โดยร่างกฎหมายกำหนดให้การยกเลิกบริการต้องทำได้ง่ายขึ้น ห้ามซ่อนราคาหรือหมกเม็ดค่าใช้จ่ายแอบแฝง และผู้ใช้ต้องคุยกับเจ้าหน้าที่ที่เป็นคนจริงได้ ไม่ใช่เจอแต่แชตบอตอัตโนมัติ

ด้านคุณ George Osborn ผู้เชี่ยวชาญธุรกิจเกมและเจ้าของจดหมายข่าว Video Games Industry Memo มองว่านี่เป็นการเปลี่ยนแปลงครั้ง "ใหญ่มาก" ที่ทำให้ค่ายยักษ์อย่าง EA, Xbox, Activision Blizzard, PlayStation รวมถึงฝั่งเกมมือถือต้อง "กังวลหนัก" แน่นอน เพราะหลายข้อทำตามได้ยาก ทั้งต้องหาวิธีแยกว่าใครเป็นเด็ก และต้องมี "สวิตช์หลัก" ไว้ปิดกล่องสุ่มให้ผู้เล่น

ตัวอย่างใกล้ตัวที่สุดคือโหมด Ultimate Team ของเกม EA Sports FC ที่อาจต้องอนุญาตให้ผู้เล่นปิดการซื้อแพ็กการ์ดได้ และขายให้เด็กไม่ได้เลย ซึ่งคุณ Osborn มองว่าอย่างน้อย EA ยังพอจำกัดอายุผู้เล่นเฉพาะโหมดนี้ได้ แต่สำหรับเกมการ์ดที่ระบบสุ่มแบบเสียเงินเป็นหัวใจของเกม การต้องเปิดให้ปิดระบบนี้ทั้งหมดถือเป็นเรื่องยากมาก เพราะฝังอยู่ในดีไซน์ของเกมไปแล้ว

แม้ว่าร่างกฎหมายนี้จะมีผลเฉพาะในสหภาพยุโรป แต่เกมเมอร์ชาวไทยอย่างเราก็ต้องจับตาไว้เหมือนกัน เพราะไม่มีบริษัทเกมไหนที่จะยอมทิ้งตลาดขนาดใหญ่หลายร้อยล้านคนในทวีปยุโรปแน่ ๆ และคงไม่มีใครอยากทำเกมสองเวอร์ชันแยกกัน ดังเช่นกรณีที่อุปกรณ์ทั่วโลกหันมาใช้สายชาร์จ USB-C และ Switch 2 ที่ถอดแบตเตอรี่ได้ ซึ่งล้วนเป็นผลพวงจากกฎหมายของ EU ทั้งคู่

ที่สำคัญยิ่งกว่าคือคุณ Osborn มองว่าผู้มีอำนาจในการกำหนดนโยบายทั่วโลกกำลังแสวงหาวิธีควบคุมและแก้ปัญหากล่องสุ่มของเกมอยู่เหมือนกัน หาก EU ซึ่งขึ้นชื่อเรื่องกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภคเสนอทางออกที่ดูได้ผล ประเทศอื่นก็อาจจะเริ่มดำเนินรอยตาม และเมื่อบริษัทเกมทำระบบรองรับในยุโรปได้แล้ว ก็แทบไม่มีข้ออ้างว่าทำในประเทศอื่นไม่ได้

สุดท้ายแล้วกล่องสุ่มจะหายไปเลยหรือไม่ คุณ Osborn เองก็ยังไม่ฟันธง แต่มองว่ากฎหมายนี้จะทำให้ระบบกล่องสุ่มเริ่มไม่เป็นที่นิยมในหมู่บริษัทเกม ซึ่งปัจจุบันหลาย ๆ บริษัทก็ถอยห่างจากระบบนี้อย่างเงียบ ๆ มาหลายปีแล้วเพราะทำให้ภาพลักษณ์เสื่อมเสีย แต่ก็ต้องรอดูกันยาว ๆ เพราะสงครามระหว่างผู้คุมกฎกับค่ายเกมรอบนี้ยังกินเวลาอีกนาน ถึงอย่างนั้นก็ไม่แน่ เกมกาชาที่เราเติมกันอยู่ทุกวันนี้อาจจะมีการปรับเปลี่ยนต่างไปจากเดิมก่อนที่จะถึงปี 2030 ก็เป็นได้

แปลและเรียบเรียงจาก
Eurogamer