เคยสงสัยไหมว่าทำไมการสวมบทเป็น "ตัวร้าย" หรือเลือกชอยส์สายดาร์กในเกมถึงทำให้เราอินกับเนื้อเรื่องอย่างบอกไม่ถูก? สำหรับแฟนเกมสายเนื้อเรื่องที่มีระบบทางเลือก (Moral Choices) หลายคนอาจเคยเจอสภาวะกลืนไม่เข้าคายไม่ออกเมื่อต้องตัดสินใจทำเรื่องใจร้าย
ทว่าผลงานวิจัยฉบับล่าสุดชื่อ "Why are immoral choices more immersive?" โดย Yilin Li และ Yuen Kuang Jun ที่ตีพิมพ์ในวารสารจิตวิทยา Acta Psychologica ได้ชี้ให้เห็นว่า "ความรู้สึกผิด" จากการทำเรื่องไม่ดีในเกม อาจเป็นเครื่องปรุงชั้นดีที่ช่วยเพิ่มความอินให้กับผู้เล่นอย่างคาดไม่ถึง
โดยการทดลองนี้ได้เกณฑ์เกมเมอร์จำนวน 320 คนในประเทศจีน (อายุ 18-39 ปี) โดยแบ่งผู้เล่นออกเป็นสองกลุ่มผ่านการชมและเลือกทางเลือกจากฉากทางศีลธรรมสุดกดดันในเกมระดับขึ้นหิ้งอย่าง Detroit: Become Human (ฉากที่ Connor ต้องเลือกจะยิงหรือไม่ยิง Chloe) และ BioShock (ฉากที่ Jack ต้องเลือกจะช่วยหรือสูบพลัง ADAM จาก Little Sister)
ผลการทดลอง
- เมื่อมีอิสระในการเลือกเอง (Group A)
- ผู้เล่นที่ตัดสินใจเลือกทางเลือกที่ "ไร้ศีลธรรม" ด้วยตนเอง มีคะแนนความอินกับเนื้อเรื่องเฉลี่ยสูงถึง 3.83 จาก 5 คะแนน ซึ่งสูงกว่ากลุ่มที่เลือกทางเลือกที่เป็นคนดี (ได้คะแนนเฉลี่ย 3.43)
- เมื่อถูกระบบสุ่มเลือกให้ (Group B)
- ในกลุ่มที่ไม่ได้เลือกเองแต่ต้องดูผลลัพธ์จากการสุ่มของระบบ คะแนนกลับพลิกผันทันที! โดยคนที่เห็นตัวละครทำเรื่องดีได้คะแนนความอิน 3.14 คะแนน ในขณะที่คนที่เห็นตัวละครทำเรื่องเลวร้ายกลับได้คะแนนความอินร่วงลงมาเหลือเพียง 2.39 คะแนน
ทำไม "ทำชั่ว" ถึงทำให้เราอินกว่า?
ทั้งนี้ทางทีมวิจัยอธิบายผ่านโมเดลจิตวิทยาว่า เมื่อผู้เล่นมี "เจตจำนงเสรี (Autonomy)" ในการเลือกด้วยตนเอง พวกเขาจะรับรู้ว่าผลลัพธ์นั้นเกิดขึ้นจากน้ำมือของพวกเขาจริง ๆ ส่งผลให้เกิดความรู้สึก "ผิดและตึงเครียดทางศีลธรรม (Guilt & Moral Conflict)" ขึ้นมา
ซึ่งความรู้สึกผิดและตื่นตัวนี้เอง ไม่ได้ทำให้ผู้เล่นรู้สึกแย่กับเกม แต่กลับกลายเป็นปัจจัยที่ไปกระตุ้นให้ผู้เล่น "จดจ่อกับสถานการณ์" มากยิ่งขึ้น และเริ่มขบคิดตรรกะหรือผลลัพธ์ของเนื้อเรื่องอย่างลึกซึ้ง ตรงกันข้าม หากเราถูกบังคับให้ทำเลวโดยไม่ได้เลือกเอง เราจะรู้สึกต่อต้านและหลุดออกจากอินเนอร์ของเกมทันที
แปลและเรียบเรียงจาก : automaton-media.com